2.- Conceptos básicos de comercio electrónico

2.1- ¿Que é o Comercio Electrónico?

Moitas veces, escoitamos o termo "comercio eléctronico" empregado con diferentes acepcións e para referirse a diversas formas de negocio. Sen embargo, o termo non sempre está ben empregado. Disto trata a presente reportaxe: do que é e do que non é o comercio electronico, a través dunha análise das súas características e dunha ollada ás vantaxes que aporta ós negocios empresariais.

O termo "comercio electrónico" é amplo e presenta varias definicións, máis ou menos técnicas, debido a que esta nova canle de venda evoluciona día a día. Pero, deixando de lado a parte técnica, pódese definir comercio electrónico como "calquera forma de transacción ou intercambio de información comercial baseada na transmisión de datos mediante redes de comunicación abertas, como Internet" (estudio de situación do comercio electrónico en España realizado para a Secretaría Xeral de Comunicacións do Ministerio de Fomento). Este concepto de comercio-e non inclúe só a compra e venda electrónica de bens, información ou servicios, senón tamén o uso de Internet para actividades anteriores ou posteriores á venda, como é a publicidade, busca de información sobre productos, a negociación entre o comprador e o vendedor, a atención ó cliente, a loxística, a colaboración entre empresas, etc. Pola súa banda, a OCDE (Organization for Co-operation and Development) define o comercio electrónico como "o proceso electrónico previo, a negociación, o funcionamiento e o proceso posterior das transaccións de negocio entre os suxeitos comerciais". Esta definición baséase en tres factores importantes, que xuntos axudan a distinguir o comercio electrónico doutras formas de transaccións comerciais: o factor tecnolóxico, o proceso e a participación.

REQUISITOS

Cómpre sinalar que o comercio electrónico, entendido como mercado, non se limita ó concepto de compra e venda de productos on-line, é dicir, ademais de clientes, unha empresa pode atopar na Rede compoñentes similares ós do mercado tradicional, como os participantes (empresas, provedores, intermediarios, tendas e consumidores), os productos e os procesos (abastecemento, producción, marketing, distribución, consumo, etc.).
A diferencia básica entre o comercio electrónico e o tradicional é que estes compoñentes ou, cando menos, un deles, son dixitais, virtuais ou online, e provocan cambios dende a producción ó consumo, afectando ós procesos das empresas e da sociedade. Os efectos sobre os procesos son, se cadra, a clave da revolución que supón o comercio electrónico.

ELEMENTOS

Para falar de comercio electrónico, unha empresa debe contemplar os seguintes elementos:
- O producto.
- Unha solicitude electrónica.
- Un departamento de asistencia e soporte ó cliente e ó provedor.
- Garantía dos productos.

NA PRÁCTICA

Imaxinemos que temos unha empresa que dispón dunha web con información das características, prezos, formas de pago, etc. dos seus productos e, ademais, admite a través dun formulario a posibilidade de realizar pedidos vía e-mail. Por unha banda, é fácil ver que esta empresa está a facer "comercio", xa que realiza transaccións con clientes e, por outra, utiliza medios electrónicos para facer transaccións. Daquela, podemos dicir que a empresa realiza comercio electrónico

PASOS

Sen embargo, este modelo básico de comercio-e non aproveita plenamente as vantaxes que lle ofrece o medio. Existen solucións tecnolóxicas sinxelas que permiten mellora-la eficiencia do proceso de xestión. Falamos, por exemplo, dunha operación xenérica que podería seguir os seguintes pasos:

1. Un cliente accede á web da empresa e introduce datos referentes ó seu pedido nunha aplicación avanzada de comercio electrónico.

2. A aplicación de xestión de pedidos conéctase coa base de datos do almacén para examinar o número de unidades de producto dispoñibles. Se non hai suficientes productos, a aplicación xeraría un pedido electrónico que se incorporaría na aplicación de pedidos ó provedor (este paso dependerá da proceso que teña implantado a empresa).

3. Unha vez verificada a dispoñibilidade de existencias do producto, a aplicación xera un documento electrónico para as correspondentes accións contables e de facturación.

4. Iníciase o proceso de cobro a través da pasarela da entidade financeira que teña contratada.

5. Un novo documento electrónico con datos referentes á orixe e ó destino da mercadoría será producido para o correspondente transporte.

Incorporando estas novas ferramentas tecnolóxicas de xestión empresarial o proceso é menos custoso, máis rápido e hai menos probabilidade de errar. En definitiva, a empresa gaña en eficiencia e amplía a súa competitividade

2.2- As Vantaxes do Comercio Electrónico

A empresa que decide ofertar os seus productosna Rede, ademais de ter un escaparate visible durante tódalas horas do ano, vese beneficiada por múltiples vantaxes:

- Reducción de intermediarios.
- Aumento da eficacia das actividades e establecemento de formas dinámicas de cooperación con outras empresas.
- Axilización das operacións de negocio.
- Reducción de barreiras de acceso ós mercados actuais, especialmente no caso das PEMES, e posibilidade de explotar novos mercados con milleiros de clientes potenciais.
- Rapidez de actualización da información de productos e servicios da empresa (promocións, ofertas, etc.).
- Simplificación de inventarios.
- Proximidade ós clientese maior interactividade e personalización da oferta.

Para o consumidor, a principal vantaxe é que amplía a súa capacidade de acceder ós productos e comparar ofertas, permitíndolle tamén converterse en provedor de información.

2.3- Modelos de comercio electrónico

No comercio electrónico participan como actores principais as empresase e os consumidores.

Os tipos de comercio electrónico máis coñecidos son dous:

Entre empresas ou B2B ( Business to Business):

Tipo de comercio electrónico no que as empresas implicadas se relacionan a través dun sistema informático, que proporciona osservicios necesarios para levar a cabo a transacción entre as partes implicadas.

Entre empresa e consumidor ou B2C (Business to Consumer):

Tipo de comercio electrónico que comprende tódalas relacións entre a empresa e o cliente final a través dun portal de Internet, que proporciona os medios necesarios para levar a cabo as relacións de información e venda, principalmente. Prevese que o B2C teña un crecemento rápido do seu volume de negocio nun futuro próximo.

2.4.- Marketplaces

¿Como pode unha PEME beneficiarse dos mercados virtuais?

Reducción de custos, melloras nos procesos internos, acceso a máis provedores, productos e servicios e unha negociación dinámica e transparente son algúns dos elementos da proposta de valor que os marketplaces ou mercados dixitais ofrecen ás PEMES.

Saber aproveitar estes servicios e ferramentas pode reducir os custos xerais dunha empresa, así como aumentar a eficiencia na comercialización de productos e servicios.
Un mercado dixital ou marketplace é un punto de encontro na Rede onde diferentes participantes (compradores, vendedores e provedores de servicios) realizan transaccións empresariais de productos e/ou servicios, creando unha rede de mercados dixitais e centrais corporativas.

O obxectivo dun marketplace é canalizar a oferta e a demanda a través dunha web, de xeito que todos os participantes disfruten dunha oferta de servicios de valor engadido relacionados co seu negocio, obtendo os beneficios que dan as economías de escala.

Ademais das transaccións de compra-venda, nun marketplace realízanse subastas directas (de venda) e inversas (de compra). Ofrécense catálogos de productos e directorios de empresas, ademais de servicios de valor engadido (como son a loxística, servicios financeiros, de seguros, de información, etc.).

O valor dun marketplace increméntase segundo aumenta a cantidade e calidade dos seus compradores e provedores. O máis habitual é que nas condicións xerais dun mercado dixital se inclúan as súas normas de participación e de seguridade. Ás veces requírese un contrato ós participantes e incluso o pago dos servicios.

Os mercados dixitais dan soporte a todos os servicios e facilita documentación precisa para completar as operacións de compra-venda. Os compradores poden comprobar precios e dispoñibilidades, e os vendedores poden enviar facturas, entre outros servicios. As posibilidades varían en función das opcións ofrecidas por cada marketplace.

AS VANTAXES

As PEMES teñen nos marketplaces unha ferramenta moi útil para incorporarse dunha maneira sinxela e efectiva ás novas tecnoloxías. Cun custe relativamente baixo e unha infraestructura tecnolóxica común e fiable, os marketplaces posibilitan ás empresas o achegamento a ofertas que doutro xeito non coñecerían. A clave deste tipo de mercado radica na colaboración entre compradores e vendedores, que planifican conxuntamente a demanda, os inventarios, os plans de producción, etc. Este tipo de mercados axudan a mellorar as marxes de venda en transaccións e impulsan a competitividade das PEMES.
Isto é: a concepción nun mesmo espacio virtual de diferentes ofertantes e demandantes aumenta a eficiencia na comercialización de productos e servicios, aforra tempo e outros custos á hora de coñecer información sobre as ofertas do mercado, e posibilita a adopción de diversas políticas, tanto de prezos como de entregas entre provedores e clientes.

MODELOS DE PARTICIPACIÓN

Nun marketplace existen diferentes modelos de participación:

• A arbitraxe: casar ordes de compra-venda.
• O escaparate de productos ou catálogos.
• Agregador de portais verticais (adicados a un sector concreto e onde se amosan noticias e catálogos).
• E-Procurement ou central de compras de aprovisionamento de bens e servicios.
• Distribuidores.
• Parque empresarial (servicios básicos para negociación e transacción).
• Metamediarios que proporcionan garantía de confianza e servicios adicionais ás transaccións, como financiamento, seguros, etc.
• Axentes de subastas.
• Anuncios breves de compra ou venda.
• Buscadores do mellor precio.

ONDE NOS METEMOS

Á hora de escoller un marketplace fiable, cómpre facernos unha serie de cuestións:

¿Ten productos ou servicios do noso interese?
¿Adecúanse as ferramentas de comercio electrónico ós procesos comerciais da nosa empresa?
¿Ten as garantías de seguridade e privacidade suficientes?
¿Ten solidez e reputación?
¿Intégrase facilmente ás aplicacións informáticas da nosa empresa?
¿Que aforros agardamos obter?
¿Con que servicios diferenciais propios conta?
¿Cal é o seu volume de transaccións?

TIPOLOXÍA

Os mercados virtuais poden clasificarse, de xeito xeral, en marketplaces horizontais (dan solucións e servicios a múltiples sectores, como www.opciona.com) e verticais (dan solucións a un sector determinado, como www.consumalia.com ou www.plastia.com).

DE UTILIDADE

A Asociación Española de Comercio Electrónico (AECE) constituiu unha comisión de traballo específica cara os marketplaces, coa fin de fomentar o seu coñecemento e establecer sinerxias entre as iniciativas do mercado. Tamén buscan establecer estándares no ámbito tecnolóxico e no terreo legal. A AECE está construíndo nestes momentos un censo sobre os marketplaces en España.

Funcionamiento básico dun Marketplace